İçindekiler
Yıllar önce bir Türkiye şampiyonasında, rahmetli Mete Döğüşcü hocamla, oğlu Burgaç’ın da oynadığı Çankaya Belediyesi’nin maçını izliyorduk. Takımın antrenörü Orhan Yavuz Hoca, blokta alan kapatmak yerine ortayı boş bırakıp, bir blokçusuna 1 numaralı bölgeyi, diğer blokçusuna da 5 numaralı bölgeyi kapattırmıştı. Bu alışılmadık blok düzenini gören Mete Hoca’nın dayanamayıp “bu ne yahu!” diye tepki gösterdiğini net hatırlıyorum. (Sevgili Mete hocamın en ağır sözü buydu. Ağzından kötü bir söz çıktığını kimse duymadı.)
Orhan Yavuz hocamın yaptığı, bildiğimiz blok uygulamasına aykırıydı. Ancak bu taktikle Orhan Hoca, rakip takımın en etkili orta oyuncusunu etkisiz hale getirmişti. Rakip oyuncu hem 1 numaralı bölgeye, hem de 5 numaralı bölgeye etkili hücum yapabiliyor ancak 6 numaralı bölgeye hiç hücum yapamıyordu. Sonuçta Orhan Hoca’nın taktiğinin başarısı kendini kanıtladı ve Çankaya Belediyesi, rakip takımdaki bu etkili oyuncu durdurunca maçı çok rahat kazandı.
Bu olay iki açıdan öğreticiydi. Birincisi, kimi zaman sezgi ve tecrübelerimize aykırı gelen ancak karşı takımın özelliklerini göz önüne alarak iyi planlanmış taktikler, başarılı sonuçlar doğurabilir. İkincisi, bir orta oyuncunun performansı, maçın kaderini olumlu veya olumsuz yönde tamamen değiştirebilir.
Elbette ki orta oyuncunun performansı, büyük ölçüde pasöre bağlıdır. Orta oyuncunun iyi hücum yapabilmesinin sorumluluğu orta oyuncudan çok ona ait olacaktır. Orta oyuncu, yapılacak olan hücuma uygun biçimde giriş yapmalı ve pasör orta oyuncuya karşı sahadaki hangi bölgeye hücum yaptıracaksa, topu ona göre hücumcunun önüne atmalıdır.
Orta oyuncu önüne atılan topa olabilecek en hızlı biçimde vurmakla yükümlüdür. Ortadan hücumda eğer pasör topu sağına (ve koşu yoluna) doğru atmışsa , orta oyuncu bilmelidir ki, pasör onun karşı sahadaki 5 numaralı bölgeye doğru topa vurmasını, eğer topu soluna doğru hafifçe kaydırmışsa da, karşı sahadaki 1 numaralı bölgeye doğru havada dönüp vurmasını istemektedir. Pasör bu tercihlerini, top daha üstüne gelmeden, karşı sahadaki blokçuları izleyerek yapar. Kararını verdikten sonra da, topu hangi bölgeye doğru vurdurmak isterse ona uygun olacak şekilde orta oyuncuya pas atar.
Orta oyunculara sadece ortadan değil, aynı zamanda 3 ve 4 numaralı bölgelerin arasından “kurşun top” vurdurulduğu gibi, 2 numaralı bölgeden tek ayakla sıçrayarak da hücum yaptırılıyor. Hatta pasörün 3 numaralı bölgede, orta oyuncunun 2 numaralı bölgede olduğu pozisyonda, benim de doğru bulduğum şekilde, smaç adımlamasıyla girerek 2 numaralı bölgeden hücum yaptırılabiliyor. Bu pozisyonda orta oyuncu pasörün arkasındadır. Orta oyuncunun ortadan hücum yapabilmek için pasörün önüne geçmesi, etkili servis atan takımlara karşı savunma açısından problemler çıkarabiliyor.
Antrenmanlarda uygulayıp da maalesef maçlarda çoğu zaman başarıyla uygulatamadığım bir çalışmadan bahsetmek istiyorum: Orta oyuncunun aynı girişle üç farklı hücumu. Genç antrenörler bunu başarabilir düşüncesiyle yazıyorum. Bu çalışmada önemli olan ilk adımın pasörün önüne doğru atılmasıdır. Uygulamaya başlarken ilk adım hep kısa sol adım olacaktır ve pasörün üstüne doğru hafif çapraz bir şekilde girilecektir. Beklerken ise sağ ayak öndedir.
1. Ortadan öne kısa hücum
İlk adım sol ayakla kısa bir adım olarak atılır. Vücut ağırlığı sol bacak üzerine verilerek, sağ bacakla pasörün önüne doğru hamle yaparak uzun bir adım atılır. Topuktan pençeye geçerken kollar iyice geriye alınır. Sağ bacağın peşinden gelen sol ayak, sağ ayağın biraz önüne, topuk yere değmeyecek şekilde frenlemeyi sağlamak için çapraz konulur. İki bacakla birlikte sıçranır ve pasörün attığı topa vurulur.
2. Ortada arkaya kısa hücum
İlk adım öne kısa hücumda olduğu gibi pasörün önüne doğru sol ayakla atılır. Vücut ağırlığı sol bacak üzerine verildikten sonra pasörün arkasına doğru hamle yapılıp, sol ayak çapraz olarak sağ ayağın önüne konulur. İki bacakla birlikte sıçranır. Pasörün attığı topa vurulur.
3. Tek bacakla sıçrayarak hücum
İlk adım, diğer iki hücumda olduğu gibi, sol ayakla pasörün önüne doğru kısa adım olarak atılır. Vücut ağırlığı sol bacağa aktarılmadan, ayak burnu sağdaki antene dönük olacak şekilde sağ ayakla küçük bir adım atılır. Vücut ağırlığı sağ bacağa verildikten sonra sol bacakla sağdaki anten yönünde, çok uzun bir adım atılır. (Sağ ayak hep havada kalacak ve öne konulmayacaktır.) Sıçradıktan sonra 5 numaralı bölgeye düz, 6 ve 1 numaralı bölgelere ise sola dönerek hücum edilebilir.